تک تک کلمات ارزش دارند




عنوان داستان : خوش قدم
نویسنده داستان : مریم صفدری

سال که تحویل شد، رو به جمع گفت:
-به سعید بگید بره بیرون و بیاد، خوش قدمه.
پیرزن همه چیز را فراموش کرده بود حتی شهادت پسرش را.
نقد این داستان از : احسان رضایی
داستانک بالا با تکنیک ضربۀ پایانی نوشته شده است. فضایی ساخته شده که به نظر همه چیزش طبیعی می‌رسد، اما در آخرین کلمات و عبارات یکباره این تصور ذهنی به هم می‌ریزد. از این نظر، داستانک بالا متن قابل قبولی است. اما در چنین متن‌هایی که تا این حد کوتاه هستند، ارزش کلمات بیشتر از همیشه است و قلم نویسنده بسیار بسیار اهمیت پیدا می‌کند. عبارات و کلمات باید بارها و بارها نوشته شوند، خط بخورند، بازنویسی شوند، تا به بهترین حالت ممکن دربیایند. فرض بفرمایید در دیالوگ پیرزن، «به سعید بگید ...» نوعی نقض غرض است. مادر سالخوره و مبتلای به آلزایمر، شهادت پسرش را فراموش کرده است، اما خود پسر را که نه (داستان می‌گوید اسمش را و خوش‌قدم بودنش را به خاطر دارد). بنابراین منطقی‌تر این است که او با جای خالی سعید کنار نیاید. مثلاً صدا کند که «سعید کجایی؟ بیا برو از در بیرون و برگرد» یا حداقل از دیگران بپرسد که «سعید کجاست؟ باید زودتر بره بیرون و بیاد.» این نوع گفتار با منطق درونی داستان شما بیشتر سازگار است. یک نمونه دیگر، شروع متن است. عبارت «سال که تحویل شد» زیادی رسمی و شبیه اخبار است. بهتر است از تصویر استفاده کنید. چیزی شبیه به اینکه «همه داشتند به همدیگر تبریک می‌گفتند، وسط "عیدت مبارک"ها و "صد سال به از این سال‌ها" بود که رو به جمع گفت ...» می‌بینید؟ این دومی داستانی‌تر است. چون شما تحویل سال و لحظۀ شادی و تعداد مهمان‌هایی که زیر یک سقف جمع شده‌اند را در آن می‌بینید. اما «سال که تحویل شد» خشک و بی‌روح است، چیزی جز گذشتن زمان تحویل سال را به ما نشان نمی‌دهد. پس حالا که داستانک خوبی دارید، برگردید و روی نثر داستان وقت بگذارید. در داستان، تک تک کلمات ارزش دارند، در داستانک ارزش مضاعف.

منتقد : احسان رضایی

فارغ التحصیل رشته پزشکی دانشگاه تهران. داستان‌نویس، روزنامه نگار، منتقد ادبی، مجری-کارشناس برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی مختلف دربارۀ کتاب. آثارش در زمینه تاریخ و ادبیات است. با نشریات مختلفی همکاری کرده و سابقه‌ی دبیری تحریریه‌ی هفته‌نامه‌ی «همشهری جوان» را دارد. از سوی نهاد کتاب‌خانه‌های عمومی کشور به‌عنوان پرخواننده‌ترین خبرنگار ستون خبری حوزه‌ی کتاب معرفی شده است.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت