خواندن با عینک یک منتقد




عنوان داستان : سخنی با اساتیدمحترم.طرح پرسش
نویسنده داستان : کوروش جعفری

سلام و درود.لطفاچند داستان موفق رو معرفی کنید که از نظر منتقدین دچار کمترین ایراد نقدی باشندتا با مطالعه و مقایسه به کشف و شهود برسیم.گاهی آدم فکر می کند همه داستانهایک ایرادی دارد.لطفا یک یا چند کلیشه و بیس و مبنا برای نوشتن یک داستان کوتاه خوب معرفی کنید.اینکه نقدها سلیقه ای ومنحصر به همان داستان است سوال برانگیز است.بعنوان نمونه بنده عکاسی میکردم مجموعه عکسی از میان عکسهای آرشیوی خودم انتخاب کردم و فرستادم جشنواره استانی که رد شد.همانها را فرستادم جشنواره کشوری بلیط هواپیما اومد و دعوتنامه.رفت روی پنل و کلی تمجید شد .یکی پرسید شما چجوری ذهنتون این همه خلاقه که این عکسهارو گرفتید.خواستم بگم ابن عکسهای دور ریختنی من بودن که از توشون چندتا جدا کردم.اما ژست گرفتم و گفتم بستگی به فردیت خلاق هنر مند داره دیگه و اینگه نگاه جستجوگری داشته باشی....این من رو آزار میده.توی جلسات داستانهای بدون ایده بدون فرم میاد نقد میشه.همه توی دلشون میگن ما که نفهمیدیم ...یا اصلا این چی بود...اما چون یه منتقدی که حتی یه داستان هم خودش ننوشته وچیزی خلق نکرده اون رو تایید میکنه یا با دلبری و محترمانه و نرم نقدش میکنه دیگه داستان خوبی تلقی میشه...من واقعا موندم بخدا ...کمکم کنید ...ممنون از شما و تلاشی وکه برای بقای داستان کوتاه کرده اید ...سپاس و درود بر شما.
نقد این داستان از : احسان رضایی
سلام و درود. متنی که در بالا می‌خوانید ممکن است مشکل بسیاری از دیگر نویسندگان تازه‌کار هم باشد. اینکه یک متن یا داستان را کسی یا کسانی به شدت بپسندند و فرد یا افراد دیگری سخت به آن حمله کنند و این، باعث سردرگمی نویسنده در مسیر کارش شود. پس اگر شما هم با چنین مسأله‌ای مواجهید، به این چند نکته توجه بفرمایید:


اپل اینکه موضوع ادبیات (و به طور کلی، هنر) عواطف و احساسات آدمی است که حتی در یک نفر هم متغیر است و هر کدام از ما لحظات شاد و غمگینی داریم، که نگاهمان به پدیده‌های مختلف در این لحظات یکسان نیست. این پدیده در مورد آثار ادبی معروف و مطرح هم هست، چه رسد به کارهای ما. هیچ توافق جمعی و مشترکی در مورد اینکه لئو تولستوی نویسنده بزرگتر و مهمتری است یا فئودور داستایوسکی، وجود ندارد. گاندی، مارتین لوتر کینگ، آیزایا برلین، جورج کلونی، ولادیمیر ناباکوف و اغلب مردم روسیه معتقدند تولستوی بزرگترین رمان‌نویسی است که تاریخ به خود دیده، در عوض آلبر کامو، فرانتس کافکا، ژان پل سارتر، فردریش نیچه و انیشتین، طرفدار سرسخت داستایوسکی هستند. پس در درجه اول قبول کنید که اختلاف نظر در مورد یک اثر ادبی، امری طبیعی است. بر سر مصداق‌ها خیلی وقتها اتفاق نظر نیست، ولی همه منتقدها و نویسندگان در مورد اصول اصلی نگارش داستان، همنظر هستند.

نکته دوم اینکه همان طور که فرنوده‌اند، خواندن آثار خوب بهترین معلم و کلاس درس داستان‌نویسی است. داستان‌های استادان داستان، خارجی و ایرانی را بخوانید (در مورد داستان‌های خارجی، حتماً با ترجمه خوب). بعد از خواندن هر داستانی، در مورد آن تأمل کنید و از خودتان بپرسید چه چیزی را در این داستان دوست داشتید؟ و چه موردی جا داشت تا بهتر شود؟ اگر می‌توانید این کار را به صورت جمعی و گروهی انجام دهید. چون در این حالت نکات بیشتری مطرح می‌شود. از نویسندگان مطرح داستان کوتاه مثل آنتون چخوف، ارنست همینگوی، کاترین منسفیلد، جی دی سلینجر، آلیس مونرو، ... می‌توانید شروع کنید.

و نکته سوم، هر چه یاد گرفتید و هر طور که نوشتید، یادتان باشد که هیچ فعالیتی برای یک داستان‌نویس مفیدتر از بازنویسی اثرش نیست. تا می‌توانید متن‌های داستانی خود را دوباره و چندباره بخوانید و ویرایش کنید. معروف است که داستان در بازنویسی شکل می‌گیرد. دلیلش این است که در نوبت اول نگارش، ذهن ما تصویر و تصوری از ماجرای داستان دارد که ربط چندانی به خود نوشته ندارد. معمولاً در این نوبت، ما درگیر جذابیت ایده اولیه هستیم تا متن. اما اگر بگذارید کمی زمان بگذرد و بعد داستان را بازخوانی کتید، آن وقت ایرادها و نواقصش به چشم خواهد آمد. مثل همان عکسی که خودمان خیلی از آن خوشمان آمده، اما اگر بعد از مدتی و با فروکش کردن احساسات اولیه سراغ آن برویم، چه بسا به داورهایی که آن را رد کردند حق بدهیم.

منتقد : احسان رضایی

فارغ التحصیل رشته پزشکی دانشگاه تهران. داستان‌نویس، روزنامه نگار، منتقد ادبی، مجری-کارشناس برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی مختلف دربارۀ کتاب. آثارش در زمینه تاریخ و ادبیات است. با نشریات مختلفی همکاری کرده و سابقه‌ی دبیری تحریریه‌ی هفته‌نامه‌ی «همشهری جوان» را دارد. از سوی نهاد کتاب‌خانه‌های عمومی کشور به‌عنوان پرخواننده‌ترین خبرنگار ستون خبری حوزه‌ی کتاب معرفی شده است.



دیدگاه ها - ۱
کوروش جعفری » چهارشنبه 11 اسفند 1400
ممنون از توجه و پاسخ شما.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت