داستان چطور ساخته می‌شود؟




عنوان داستان : عشق خاص
نویسنده داستان : محمد علاءالدینی

دوست داشت ارادتش متفاوت باشد ایده ای به ذهنش رسید ، پیاده به سمت معشوقش به راه افتاد . به جاده اصلی که رسید متوجه شد خیلی هم خاص نیست ، ....
کامیون های را دید که زائرین خسته را به مقصد میبردند . در حسرت آغوش یار میسوخت .
نذر کرد تا رسیدن به ضریح و به آغوش کشیدنش به پشت کامیون آویزان باشد . حالا عشق بازیش متفاوت بود !
نقد این داستان از : احسان رضایی
دربارۀ چیستی داستان تعریف‌های متعدد و متنوعی از طرف نویسندگان و منتقدان مختلف ارائه شده است. شاید ساده‌ترین این تعریف‌ها چنین چیزی باشد: داستان، بازگویی اتفاق یا اتفاقاتی که برای یک یا چند شخصیت روی می‌دهد و منجر به ایجاد تغییری در مورد این شخصیت‌ها و روابطشان با خود و جهان اطراف می‌شود. با همین فرمول می‌توانید هر رمان یا داستان معروفی را در یک جمله خلاصه کنید. اینکه این داستان دربارۀ کسی است که چنین اتفاقی برایش می‌افتد. (البته شخصیت داستان می‌تواند یک شیء یا حیوان یا چیزهای دیگر هم باشد که حالا به بحث ما مربوط نیست.) بنابراین هر داستانی برای شکل گرفتن به حداقل دو عنصر نیاز دارد: شخصیت و اتفاق. برای ساخت شخصیت هم به سراغ ویژگی‌ها باید رفت. مثلاً دختری یا مردی که چنین و چنان است. با این توضیحات برویم سراغ متن بالا. این متن، یک شخصیت مرکزی دارد. زائری که دوست دارد روش ابراز عشق و ارادتش متفاوت باشد، حالا چه متفاوت از سایرین، چه متفاوت با دفعات قبلی خودش. این می‌شود یک شخصیت با ویژگی‌های مخصوص به خودش. حالا اتفاق چیست؟ این‌که شخصیت داستان در راستای انگیزه‌اش اقدام می‌کند، هنوز می‌تواند بخشی از معرفی شخصیت او باشد. مگر اینکه در راه رسیدن به این هدف، اتفاقات دیگری بیفتد. زائر دوست داشته روش زیارت رفتنش خاص باشد. آویزان به پشت کامیون رفته. این، همان خواسته خود اوست. ما منتظریم ببینیم بعدش چه می‌شود؟ اتفاق یعنی همین. اینکه چیزی بشود. تغییری در جهان داستان و موقعیت شخصیت اتفاق بیفتد. در متن بالا، ما فقط معرفی شخصیت داریم. حالا برای این شخصیت با این خصوصیات (آویزان به پشت کامیون با انگیزه‌های درونی) چه اتفاقی میفتد؟ اتفاقی میفتد که باعث به چالش کشیدن خواست او یا مثلاً قبولیِ روش زیارتش شود؟ لطفاً آن اتفاق را به ما نشان بدهید. داستان، این‌طوری است که ساخته می‌شود.

منتقد : احسان رضایی

متولد ۱۳۵۶ تهران، داستان‌نویس، منتقد ادبی و مجری-کارشناس برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی مختلف دربارۀ کتاب. مؤسس و اولین سردبیر پایگاه نقد داستان. تألیفاتش در زمینه تاریخ و ادبیات است.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت