به‌علاوه نقد

 تصویر در داستان / از کتاب «فن داستان‌نویسی»
همۀ ما گاه‌گاهی چنان مجذوب داستانی می‌شویم که فراموش می‌کنیم کجا هستیم و اصلاً متوجه اتفاقاتی که در اطرافمان رخ می‌دهد نمی‌شویم. به نظر شما اینکه داستانگو می‌تواند شما را به چنان شیفتۀ الگویی از علائم سیاه‌رنگ کند که بر روی صفحه‌ای از کاغذ نقش بسته، تا دیگر ...
 چطور می‌نویسم؟ / نیل سایمون - ترجمه مهرناز زاوه
نیل سایمون (۱۹۲۷-۲۰۱۸) معروفترین نمایشنامه‌نویس آمریکایی که به تازگی درگذشت، در طول دوران نویسندگی‌اش بسیار کم مصاحبه کرد و این مصاحبه مربوط به زمان انتشار دومین کتاب اتوبیوگرافی‌اش با عنوان «نمایش ادامه دارد» در سال ۱۹۹۹ است.   -این‌طور به نظر می‌رسد ...
 چطور می‌نویسم؟ / عادت‌های مختلف ۲۰ نویسنده
شاید پربیراه نباشد اگر بگوییم به تعداد ِ نویسندگان بزرگ جهان سیاقی برای نوشتن وجود دارد، و به شمارِ سبک و سیاق داستان نویسان، عادت‌هایی برای نوشتن. هر نویسنده‌ای شکلی از نوشتن را انتخاب کرده است. بعضی عادت‌های عجیب غریبی دارند. مثلاً نویسنده‌ای دوست دارد از شش صبح ...
 ۲۵ قانون داستان معمایی / ریموند چندلر
حسین عیدی‌زاده: ریموند چندلر در مقاله‌ای که سال ۱۹۷۷ در شماره بهار و تابستان نشریه «Antaeus» منتشر کرد، ۱۲ نکته کلیدی برای نوشتن داستان معمایی و ۱۳ متمم بر آن را برشمرد. او در این نوشته یادآوری می‌کند که با داستان معمایی باید مثل دیگر انواع ادبیات برخورد کرد و آن را به ...
 چطور می‌نویسم؟ / رضا امیرخانی
بخشی از مصاحبه با احسان رضایی در بهار ۱۳۸۷ و بعد از انتشار رمان «بی‌وتن» *می‌دانم که فوتبالی و پرسپولیسی هستید، چه چیز فوتبال برای شمای داستان‌نویس جذاب بود؟ خب تعلیقی که خیلی از بازی‌ها دارد؛ این تعلیق خیلى شبیه‌اش می‌کند به داستان. بعد هم فوتبال عین ...
 چطور می‌نویسم؟ / تونی موریسون - ترجمه حسن کامشاد
بخشی از مصاحبۀ مجله «پاریس ریویو» با تونی موریسون، پاییز ۱۹۹۳: *شما جایی گفته‌اید که پیش از سپیده‌دم شروع به نوشتن می‌کنید این عادت به دلایل عملی پیدا شد یا اینکه صبح زود برایتان به‌ویژه وقت ثمربخشی است؟ نوشتن پیش از سپیده‌دم به اجبار شروع شد. در آغاز کار ...
 نوشتن چیست؟ / استیون کینگ - ترجمۀ سیدجواد یوسف‌بیک
البته که نوشتن، تله‌پاتی است. فکر کردن دربارۀ چیستیِ تله‌پاتی همواره جالب بوده است. سال‌ها دعوا بر سر این بوده که آیا چنین چیزی وجود دارد یا نه. افرادی چون جی. بی. راین کلنجارها با مغز خود رفته‌اند تا آزمایشی به دردبخور برای اثبات وجود این پدیده طراحی کنند. غافل از ...
 چطور می‌نویسم؟ / احمد محمود
بخش‌هایی از گفتگو با هفته‌نامه «کتاب هفته» در خرداد ۱۳۸۰: *آقای محمود، شما چندتا رمان نیمه‌کاره داشتید؟ آیا در فكر ادامه آنها نیستید؟ رمان «مرد خاکستری» و رمان ... - بله، دارم، دو سه تا رمان نصفه نیمه دارم، دو تا رمان کامل. منتها این دو تا رمان کامل را که ...
 چطور می‌نویسم؟ / آلن دو باتن - ترجمه کاظم رهبر
نویسنده هم باید مانند هر شاغل دیگری نظم داشته و در قید و بند ساعت کاری باشد. پس هر روز در ساعت ۹ صبح در محل کارم هستم و تا ۶ بعد از ظهر می‌نویسم. در این میان، یک ساعت هم وقت ناهارم است. رفتن و برگشتن به دفتر کارم ۳۰ ثانیه طول می‌کشد. چون دفترم در طبقه بالای خانه‌ام است. خانۀ ...
 بزنگاه / از کتاب «داستان کوتاه»
در «فرهنگ اصطلاحات ادبی» ذکر شده است که «در اغلب موارد، کانون توجه یک داستان‌نویسِ قرن نوزدهم یا بیستم یک شخصیت واحد در یک واقعۀ واحد است، و نویسنده به عوض دنبال کردن یا تحول او، او را در یک لحظۀ خاص نشان می‌دهد». همان‌طور که تئودور استراود در جستارش با عنوان ...
 بازنویسی: ببُر، دوباره ببُر! / از کتاب «تکنیک‌های نویسندگان بزرگ»
هر نویسندۀ موفق می‌داند که تجدید نظر یکی از بخش‌های بسیار مهم در فرآیند آفرینش است. ام جی هایلند توضیح می‌دهد چطور باید رمانتان را تقطیر بکنید تا به اصل کاری برسید. من هیچ گاه هیچ اولین پیش‌نویسی نخوانده‌ام که کامل باشد. اولین پیش‌نویس‌های کامل وجود ندارد. با ...
 دیالوگ نوشتن برای «مادام بواری» / گوستاو فلوبر - ترجمه علی‌محمد حق‌شناس
گزیده‌ای از نامه‌های فلوبر به لوئیز کوله، شاعرۀ فرانسوی، در زمان نگارش «مادام بواری» ✉️ ...همۀ اینها به کنار، اصلا آدم چطور می‌تواند گفتگویی را بنویسد که خودش خوش‌ریخت باشد ولی موضوعش حرفهای صد تا یک غاز باشد؟ ولی چه می‌شود کرد؟ کاری است که حتما باید انجام ...
 متداول‌ترین خطای داستان‌نویسان / از کتاب «رمان به روایت رمان‌نویسان»
هیچ بخشی از کار رمان‌نویس نیست که در آن این خطا، که در همه بخشهای رمان رایج است، آن‌چنان متداول باشد که در بخش گفتگو چنین است. خیلی آسان است که نویسنده دو تن از شخصیت‌های داستان را وادارد دربارۀ هر موضوع اتفاقی حرف بزنند که خود او فکر می‌کند خیلی چیز دربارۀ آن ...
 چطور می‌نویسم؟ / مصطفی رحماندوست
بخشی از مصاحبه خبرگزاری ایبنا با رحماندوست در دی ۱۳۹۶: *چی شد که مصطفی رحماندوست تبدیل به شاعری محبوب برای چندین نسل شد و همچنان کودکان و نوجوانان امروزی هم مانند بچه‌های دهه شصت از آثار شما استقبال می‌کنند؟ بعضی از دوستان من فکر می‌کنند اگر استعداد و ذوقی دارند و ...
 چطور می‌نویسم؟ / ژرژ سیمنون - ترجمه احمد اخوت
بخشی از مصاحبۀ مجله «پاریس ریویو» با ژرژ سیمنون، تابستان ۱۹۵۵:   - از میان توصیه‌های مختلف فقط گفتۀ یک نویسنده برایم مفيد بوده است. این نصیحت را یک سردبیر کرده است. در آن زمان برای مجله «ومتن» داستان کوتاه می نوشتم. یادم می آید به خانم سردبیر دو داستان کوتاه ...
 بیست و سه اندرز به کسانی که وقت ندارند بنویسند / گرگ دو هرتی - ترجمۀ محسن سلیمانی
فکر می کنید بیشتر نویسندگان از چه رنج می‌برند؟ از اینکه وقت کافی برای نوشتن ندارند. برای حل این مشکل از نویسندگان دیروز و امروز کمک گرفتیم و نتیجه‌اش بیست و سه راهی شد که در زیر آورده‌ایم.   ۱. صبح‌ها زودتر از خواب بلند شوید. لطفاً غرغر نکنید، باور کنید که ...
 چطور می‌نویسم؟ / محمود دولت‌آبادی
بخشهایی از مصاحبه ایسنا با دولت‌آبادی در مرداد ۱۳۹۶: من رفتم گروهبان بشوم در مشهد، درس بخوانم افسر بشوم. من نظامی‌گری را خیلی دوست داشتم. بعد که آنجا قبول نشدم خب رفتم دنبال کار قبلی‌ام که آرایشگری بود. بعد از آن به فکر تئاتر افتادم. آمدم تئاتر و جست‌وجوی من یک سال ...
 چطور می‌نویسم؟ / ارنست همینگوی - ترجمه احمد پوری
بخشهایی از مصاحبۀ جورج پلیمبتون، منتقد آمریکایی با همینگوی در می ۱۹۵۴: * ساعت‌هایی را که صرف نوشتن می‌کنید، برایتان لذت‌بخش است؟ - خیلی. * می‌توانید چیزی در این باره بگویید؟ چه موقعی کار می‌کنید؟ آیا برنامه تنظیم‌شده و معینی دارید؟ - وقتی روی کتابی و یا ...
 چطور می‌نویسم؟ / نادر ابراهیمی
بخشی از مصاحبه مجله «ادبیات داستانی» با زنده‌یاد نادر ابراهیمی، در تابستان ۱۳۷۶: من اگر چندین و چند کار را با هم، توأم، همزمان انجام ندهم، اصلا قادر نیستم کاری انجام بدهم. دو ساعت که به داستان می‌پردازم، داغان می‌شوم؛ مغزم از کار می‌افتد. نبوغ یا استعداد ذاتی ...
 چطور می‌نویسم؟ / پل استر - ترجمه مژده دقیقی
بخشی از مصاحبۀ مجله «پاریس ریویو» با پل استر، پاییز ۲۰۰۳: * وقتی نوشتن رمانی را شروع می کنید، تا چه حد از کاری که انجام می دهید آگاهید؟ طبق برنامه‌ای کار می‌کنید؟ آیا طرح داستانی را پیشاپیش در ذهن دارید؟ - همه کتابهایی که نوشته‌ام با چیزی شروع شده که من به آن ...