از جورج اُرول یاد بگیریم. / احسان عباسلو



اریک آرتور بلر (۱۹۰۳ ۱۹۵۰)، معروف به جورج اورول، رمان‌نویس، مقاله‌نویس، روزنامه‌نگار و منتقد انگلیسی بود. ویژگی آثار او نثر شفاف، انتقاد اجتماعی گزنده، مخالفت کامل با توتالیتاریسم و حمایت صریح از سوسیالیسم دموکراتیک است. او برای رمان تمثیلی مزرعه حیوانات (1945) و رمان دیستوپیایی نوزده هشتاد و چهار (1949) شناخته شده است.

مجله تایمز در سال 2008، جورج اورول را در میان «50 نویسنده برتر بریتانیایی از سال 1945» در رتبه دوم قرار داد. آثار اورول همچنان در فرهنگ عامه و در فرهنگ سیاسی تأثیرگذار است.

 

1 - درون خود را رها کنید. آن میل به باهوش به نظر رسیدن، موضوع صحبت دیگران بودن حتی بعد از مرگ، پشت کردن به کسانی که در کودکی شما را نادیده می‌گرفتند.... این انگیزه‌ای قوی است. نویسندگان مانند دانشمندان و هنرمندان ، حقوق‌دانان و سربازان و تاجران موفق در این خصیصه شریک‌اند.... نویسنده جدی به خودش بیشتر بها می‌دهد تا به پول.

2- شور و اشتیاق زیبایی‌شناختی داشته باشید. به دنبال زیبایی در جهان بیرون بروید، در کلمات و ترتیب درست آن‌ها، لذت تاثیر یک صدا بر دیگری، استحکام نثر خوب یا ریتم یک داستان خوب، میل به شریک شدن تجربه ای ارزشمند.

3 - به دنبال چیزها همان گونه که هستند باشید. به دنبال یافتن حقایق و آن‌ها را برای نسل بعد ذخیره کنید.

4 - دنبال اهداف سیاسی باشید. سعی کنید جهان را در مسیر خاصی حرکت دهید و ایده‌های مردم در مورد جامعه‌ای که باید به دنبالش باشند را تغییر دهید.

 

اُرول یک نویسنده سیاسی است و توصیه‌هایش برای علاقمندان آثار سیاسی به خصوص و نیز نویسندگان آثار معناگرا در مجموع می‌تواند جالب توجه باشد.

این نویسنده نامدار انگلیسی معتقد است ماندگاری نام بیشتر از رسیدن به پول اهمیت دارد. برخی نویسندگان به سری‌کاران معروف هستند یعنی مانند یک لباس‌دوز که سری‌دوزی می‌کند و لباس‌های مشابه‌ای فقط تولید می‌کند برخی نویسندگان هم آثار چند جلدی متعددی بیرون می‌دهند که البته تمام آنها شبیه به یکدیگر هستند و هیچ مزیت شاخصی نسبت به یکدیگر ندارند. عموم زردنویسان و نویسندگان عامه‌پسند از این دست هستند. نویسنده باید توانایی خودش را نشان بدهد نه این که چیزی بنویسد که بازار بپسندد و در این راه آن استعداد ذاتی خودش را فنا کند. باید چیزی نوشت که پس از مرگ نویسنده هم قابل اعتنا باشد، نه آن که با رفتن نویسنده، اثر هم از بین برود.

اُرول خود نویسنده آثاری بسیار جدی و در عین حال شاید خشن باشد اما همین نویسنده توصیه می‌کند که در فرم لااقل باید به دنبال زیبایی بود. زیبایی فرمی با خشونت درونی تفاوت دارد. یک کلمه می‌تواند وحشی شیرین (sweet savage) باشد. این اصطلاح را بارها شاید شنیده باشید. تضاد درونی و بیرونی این اصطلاح همان چیزی است که از زیبایی هنری گاه انتظار می‌رود. منظور از زیبایی هنری یک نوع تناسب فرمی و زبانی هم هست. اما اُرول معیارهای زیباشناختی خود را تا حدودی مشخص نموده است: انتخاب درست کلمات، ترتیب مناسب آنها، صوت و آهنگ کلمه، و در نهایت تناسب با بقیه متن. انتخاب کلمه فقط بر اساس معنای آن نیست، لحن و آهنگ آن نیز اهمیت خاص خودش را دارد. بسیاری از ما هنگام نوشتن فقط به محتوای جمله دقت داریم بدون آن که ریتم و آهنگ کلی متن را در نظر بگیریم.

یک نکته در این جا قابل تذکر است: وقتی می‌گوییم زیبایی با خشونت تضاد دارد این بدان معنا نیست که در آثار نمی‌شود از خشونت استفاده کرد. برخی آثار به واسطه خشونت خودشان زیبا هستند. خشونت غیرهنری در این جا آن عناصری هستند که حس زیبایی کلی را از اثر می‌گیرند و تناسب زیباشناختی آن را برهم می‌زنند. خود اُرول در مزرعه حیوانات و یا در 1984 کم خشونت ندارد. شاید بشود این توصیه اُرول را این گونه تعبیر کرد که متن باید دارای زیبایی خوانش باشد و لطافت و آهنگی که در نتیجه خوانش کلمات و جملات احساس می‌شود. خشونت فرم یعنی ریتم و زبانی که همخوانی ندارند و مانند ارکستری است که در آن یکی دو نفر خارج بنوازند.

توصیه سوم اُرول نگاهی مضمونی است. این که از چیزی بنویسیم که به درد امروز و فردای‌مان بخورد. نه تنها البته برای خودمان که برای نسل فردا هم مفید باشد. نویسنده به زعم اُرول حافظ میراث امروز برای فردا می‌تواند باشد. حفظ حقیقت و نشان دادن آن خود نیازمند شناخت حقیقت است. نوشتن از چیزی درست آن گونه که هست به مراتب سخت‌تر از نوشتن از چیزی است آن گونه که نیست. چرا که وقتی می‌خواهید چیزی را آن گونه که هست نشان بدهید ابتدا باید آن را خوب و کامل بشناسید. بعد از آن نیز در رقم زدن و نشان دادن آن شما محدود به کلمات خاصی می‌شوید که حتما بایست آنها را پیدا کنید. اما وقتی چیزی را (ازجمله حقیقت) آن گونه که نیست می‌خواهید بنویسید دیگر تخیل‌تان آزادتر است و اختیارتان در انتخاب کلمات بیشتر می‌شود.

توصیه نهایی اُرول باز هم مضمونی و محتوایی است که البته می‌تواند بر فرم ما هم تاثیر بگذارد اما اصلیت آن بر محتوا بنا یافته. اُرول خود نویسنده‌ای سیاسی‌نویس بود و سفارش می‌کند که دیگران هم سیاسی بنویسند. به نظر نگاه آینده‌نگر وی سبب شده تا نوشته‌ها و توصیه‌هایش چنین پیامی داشته باشند. بهرحال این هم سفارشی است از سوی یک نویسنده بزرگ گرچه ما باید به علاقه و توان و قلم خویش نگاه کنیم و به ویژه به همان علاقه شخصی‌مان. ضمن آن که بنا به عقیده بسیاری از نویسندگان بزرگ تمام آثار ادبی خود به زعمی سیاسی هم هستند.




در تلگرام به اشتراک بگذارید
دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت