پرفروش‌ها چند روزه نوشته می‌شوند؟ / احسان رضایی



نویسندگان جوان، روی حساب شور و شوق و انرژی جوانی، دوست دارند زودتر دیده شوند و کارهایشان بهتر خوانده شود. اشتیاق بسیار خوب و مفیدی که می‌تواند انگیزۀ موفقیت در کار هم باشد. اما همین اشتیاق، مثل هر ویژگی دیگری می‌تواند یک شمشیر دولبه باشد. همان‌قدر که انگیزۀ پیشرفت می‌دهد باعث دور شدن ما از موفقیت هم بشود. چطور؟ بگذارید حرف را با بررسی پرفروش‌ترین آثار تاریخ ادبیات داستانی جهان پیش ببریم. فهرست کتابهای پرفروش را می‌شود از سایتهای مختلف پیدا کرد. من با کمک ویکی‌پدیا این کار را انجام دادم. بعد از یافتن فهرست کلی، با جستجو در شرح احوالات هر نویسنده، سراغ این رفتم که ببینم هر کدام از این آثار، در چه مدت زمانی نوشته شده‌اند؟ (حواسمان هست که پرفروش شدن یک اثر، فقط به خود آن اثر بستگی ندارد و به انبوهی از عوامل بیرزونی نظیر جریان توزیع و پخش و تبلیغ کتاب، یا زمان انتشار اثر و ... هم مربوط است. اما اینجا داریم موضوع را از جنبۀ نویسندگی بررسی می‌کنیم و نمی‌توانیم به تمام جنیه‌های ماجرا بپردازیم.)

برای محدود کردن دامنۀ تحقیق، فقط سراغ ۱۰ اثر داستانی با بیشترین فروش رفتیم. آثاری که فروش‌های میلیونی دارند (برای درک مفهوم فروش میلیونی، این را داشته باشید که رمان «روی ماه خداوند را ببوس» جناب مصطفی مستور از اسفند ۱۳۷۹ تا اسفند ۱۳۹۹ در مجموع ۹۹ نوبت چاپ شده که مجموع تیراژش می‌شود ۲۵۰هزار نسخه). با این توضیحات فهرست پرفروش‌ها را با زمان نگارششان ببینید:

۱. دون کیشوت (میگل دو سروانتس، چاپ اول ۱۶۰۵ و بخش دوم ۱۶۱۵) ۵۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش حداقل ۵ سال (سروانتس در مقدمه کتاب نوشته ایدۀ داستان از زمان زندانش شکل گرفته، او در ۱۵۹۶ و ۱۶۰۰ زندانی بوده)

۲. داستان دو شهر (چارلز دیکنز، چاپ اول ۱۸۵۹) ۲۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۳۱ هفته (داستان به شکل پاورقی منتشر می‌شد)

۳. ارباب حلقه‌ها (جی آر آر تالکین، چاپ اول ۱۹۵۴) ۱۵۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۱۶ سال (تازه ۱۶ سال بعد از نگارش «هابیت»)

۴. شازده کوچولو (آنتون دو سنت اگزوپری، چاپ اول ۱۹۴۳) ۱۴۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۶ ماه (حسابش را بکنید که زندگینامه‌نویس‌ها می‌گویند شخصیتهای داستان از روی زندگی خود اگزوپری شکل گرفته‌اند و مثلاً گل سرخ، همسر خودش است و باز این‌قدر طول کشیده)

۵. هری پاتر و سنگ جادو [جلد اول از مجموعۀ هری پاتر] (جی کی رولینگ، چاپ اول ۱۹۹۷) ۱۲۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۶ سال (جلدهای بعدی را هم که در جریان هستید)

۶. آلیس در سرزمین عجایب (لوئیس کارول، چاپ اول ۱۸۶۵) ۱۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۳ سال

۶. رویای خانۀ سرخ (تسائو سوئه-چین، چاپ اول ۱۷۵۴) ۱۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۲ دهه (تقریبی است)

۶. ده بچۀ زنگی [با اسم اصلی «سپس هیچ‌کدام باقی نماندند»] (آگاتا کریستی، چاپ اول ۱۹۳۹) ۱۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش نامعلوم (فقط انتشارش در مطبوعات ۴۰ روز طول کشید، ولی از پیش‌زمینۀ ماجرا خبر نداریم)

۶. هابیت (جی آر آر تالکین، چاپ اول ۱۹۳۷) ۱۰۰میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۲ سال

۱۰. شیر، کمد، جادوگر [جلد اول از مجموعۀ «نارنیا»] (سی. اس. لوئیس، چاپ اول ۱۹۵۰) ۸۵میلیون نسخه فروش - زمان نگارش ۱۱ سال

 

همان‌طور که دیدید، پرفروشترین آثار داستانی جهان همگی در زمانی بیشتر از یک ماه نوشته شده‌اند. البته که این به معنای نوشتن همۀ شاهکارها در بیشتر از یک ماه نیست. از روی همین فهرست ۶ماه تا ۲۰سال در کتابهای بالا،  می‌شود فهمید که حتماً آثار معروفی هم هستند که در زمانی کمتر از یک ماه نوشته شده باشند. مثلاً داستایوسکی، نویسندۀ بزرگ روس «قمارباز» را ۲۶ روزه نوشت (۱۸۶۶)، آن هم زمانی که داشت «جنایت و مکافات» را می‌نوشت. ماجرا این بود که بدهکار بود و برای پرداخت بدهی‌اش یک قرارداد کوتاه‌مدت با ناشر بست که از سه ماه زمان آن قرارداد، دو ماهش را هم به علافی گذراند. برای همین یک ماه مانده به موعد تحویل، تایپیست تندنویسی استخدام کرد که برایش داستان را دیکته کند و اینجوری ماجرا به چاپ «قمارباز» و ازدواج داستایوسکی منجر شد. یا رابرت لوییس استیونسن داستان «مورد عجیب دکتر جکیل و آقای هاید» (۱۸۸۶) را بعد از ۴ سال کار روی ایده‌اش، درنهایت ۶ روزه نوشت که الان بین زندگینامه‌نویس‌های او، سر اینکه زمان نگارش این اثر چه نوع مخدری مصرف می‌کرده بحث است. آرتور کانن‌دویل هم چون نابغه بود و در جوانی مدرک پزشکی‌اش را گرفت و مردم هم به دکترهای باتجربه بیشتر اعتماد دارند، در ساعات انتظار مطبش داستان می‌نوشت و از جمله «اتود در قرمز لاکی» یعنی اولین داستان شرلوک هولمز و دکتر واتسون (۱۸۸۶) را ۳ هفته‌ای نوشت. اما بعدی‌ها، چون نیاز به مطابقت با سایر داستان‌ها داشت، بیشتر وقت گرفت.

در مورد دلایل فروش و معروفیت هر کدام از کتابهای بالا، چه پرفروش‌ترین رمان‌ها و چه رکورددارهای تندنویسی، می‌شود دلایل مختلفی را فهرست و بررسی کرد. (مثلا فروش «رویای خانۀ سرخ» به خاطر جمعیت چین است، فروش هری پاتر به خاطر مدرسه‌ای بودن داستان و تبلیغات  وسیعش.) اما شاید تنها نکته  قطعی که از این فهرست‌ها می‌شود دریافت کرد، این موضوع است که: نوشتن و موفقیت در نوشتن، نیاز به یک چیز مهم دارد: صرف زمان. چون حتی در مواردی که یک نویسنده (مثل داستایوسکی) داستانی را خیلی سریع هم نوشته، این زمان کوتاه را باید به یک عمر تمرین و ممارست او در داستان‌نویسی اضافه کرد.

همۀ این اعداد و ارقام، به ما نشان می‌دهد که موفقیت، هیچ مسیر میانبُری ندارد. برای رسیدن به موفقیت در داستان‌نویسی، باید زمان گذاشت، باید بارها نوشت و خط زد و از نو نوشت. این جملۀ معروف که «داستان در بازنویسی شکل می‌گیرد» ناظر به همین موضوع است. اینکه هرکه طاووسِ موفقیت و فروش بالا  و خوانده شدن اثرش توسط گروه بسیار بزرگتری از خوانندگان را می‌خواهد، باید جورِ هندوستانِ زحمت و تمرین و شب نخوابیدن و بازنویسی مکرر اثرش را هم بکشد.

 




در تلگرام به اشتراک بگذارید
دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت