دوازده به علاوه یک کتاب نوشته از زندان و در زندان / دانیال حقیقی



دانیال حقیقی در این یادداشت سیزده کتابی را معرّفی کرده است که یا در زندان نوشته شده‌اند یا درباره‌ی زندان است:

 

  1. دن کیشوت

نويسنده: میگل‌د. سروانتس؛ مترجم: محمد قاضی - ثالث - 760 صفحه - (در2جلد)

سروانتس بخش عمده‌ از قصه‌ی سلحشور خل و چل را در اوقات فراغتش می‌نوشت، طول مدت پنج سالی که در الجزایر به بردگی و اسارت گرفته شده بود. یعنی آخرین جایی که به ذهن ما می‌رسد به عنوان مکانی برای نشستن و نوشتن. اما با کمی کژنگری می‌شود پی برد که زندان، یکی از بهترین مکان‌ها برای تحریک خلاقیت هنرمند است. نکته‌ای که می‌شود درمورد سایر مکان‌های غیرمعمول برای نشستن و نوشتن مد نظر گرفته شود.

 

  1. ناله‌هایی از زندان ری‌دینگ
    نویسنده: اسکار وایلد؛ 120 صفحه

در قسمتی از این شعر بلند می‌خوانیم:

من هرگز نمی‌دانم قوانین عادلانه هستند یا ظالمانه

زندانی، فقط نفوذ‌ناپذیری دیوارها و

زمان کشسان شبانه‌روز را می‌فهمد

که چون سالی بی‌پایان می‌گذرد و تمام نمی‌شود.

وایلد زندان‌ها را ساخته ریا و تزویر مردم می‌خواند. جایی که برای آن ساخته شده تا احساس بی‌گناهی به کسانی بدهد که قدرت دارند تا با خیال راحت هرکاری که خواستند انجام دهند. او فضای زندان را زشت و پر از اعمال نابهنجار توصیف می‌کند که مثل قارچ‌های سمی در همه جای آن روییده‌اند. وضعیت بهداشتی، روحی، تغذیه و کرامت محبوسین در این اثر بسیار غم‌انگیز و ترحم برانگیز توصیف شده‌ است.

 

  1. 81490
    نويسنده: آلبر شمبون؛ مترجم: احمد شاملو - نگاه - 176 صفحه

نوشته‌ی آلبر شمبون، دیگر رمانِ برجسته در ژانر ورق‌پاره‌های زندان هستند و با انگیزه انتقال تجربه زندان خلق شده‌اند. راوی عضو نهضت مقاومت فرانسه‌ است که در زندان نازی‌ها محبوس است. زیر متن پررنگ ضد فاشیستی کتاب یکی از جنبه‌های حائز اهمیت آن است. یکی از اصلی‌ترین ایده‌های کتاب ناممکن شدن زندگی طبیعی پس از تجربه‌ی حصر است.

 

  1. در چنبره ستمگر
    نویسنده: نورمن میلر؛ انتشارات
    vintage- 350 صفحه

مکاتبات جک ابوت زندانی آمریکایی با نویسنده‌ی دست راستی آمریکایی نورمن میلر هم، با عنوان « در چنبره‌ی ستمگر» یک اثر ادبی تمام عیار در این ژانر است و در خبر ها هم آمده که شبکه HBO بنا دارد فیلمی هم از روی این کتاب بسازد. شرح و تفسیر روزها و تجربه حبس طولانی ابوت شامل ظرافت ها و لحظات تکان دهنده ای است.

 

  1. در کمال خونسردی

نويسنده: ترومن کاپوتی؛ مترجم: پریوش شهامت - نشر پیکان - 472 صفحه

رمان «درکمال خونسردی» که «به خونسردی» هم ترجمه شده، اثری است که شاید چندان رمان تحسین برانگیزی از جهت صحنه پردازی یا تکنیک «نشان دادن به جای گفتن» و از این حرف‌ها نباشد اما همه‌ی منتقدین برجسته‌ی آمریکایی معتقدند که ادبیات آمریکا، در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، با این کتاب آغاز می‌شود. کتاب، شرح مشاهدات و واکاوی‌های ترومن کاپوتی در مورد جنایت دو جوان آمریکایی است. او نه تنها با خود مجرمین در بندِ پرونده و قربانیان و بازمانده‌های آنان در رابطه‌ای تنگاتنگ رمان را نوشته بلکه شرح گزارشات پزشکی قانونی، گزارش جلسات دادگاه و غیره را هم در کتاب آورده است.

 

  1. پاپیون
    نويسنده: هانری شاریر؛ مترجم: پرویز نقیبی؛ امیرکبیر - 688 صفحه

خودزندگینامه‌ی آنری شاریر نویسنده محکوم به حبس ابد فرانسوی قصه‌ی فرار شخصیتِ پاپیون(به معنای پروانه) از زندانی که به یک اتهام واهی گرفتار شده، روایت تلاش بی حد او برای رسیدن به آزادی است. فیلم اقتباسی «پاپیون» بارها از خود کتاب و نویسنده‌اش در ایران مشهور تر است.

 

  1. خاطرات خانه اموات

نويسنده: فئودورمیخائیلوویچ داستایوسکی؛ مترجم: مهرداد مهرین - نگاه - 394 صفحه

اولین و زیباترین رمان فئودور داستایوفسکی به زعم اینجانب. داستانی برآمده از تجربیات واقعی نویسنده است که به شکل ورق‌پاره‌هایی به جا مانده از یک زندانی سابق فرم گرفته است.

 

  1. بابی ساندز: ورق پاره های زندان

نويسنده: بابی سندز؛ مترجم: حمید جعفری - نشر قطره - 96 صفحه

این کتاب جزو معدود کتاب‌ها و اسناد تاریخی به جا مانده است که تجربه مرگ‌آور اعتصاب غذا را به خواننده منتقل می‌کند. این کتاب با عنوان بسیار بد « زندان‌نوشته‌های بابی‌ساندز» به فارسی در دسترس است. فیلمی اقتباسی هم از این کتاب در سال 2008 تهیه و تولیده شده است.

 

  1. سفرهای مارکوپولو

نويسنده: مری هال؛ مترجم: فرید جواهرکلام - ققنوس - 136 صفحه

مارکوپولو بعد از نزدیک 17 سال اقامت در چین و ماچین، و در مجموع 24 سال سفر در قاره‌ی کهن به ایتالیا بازگشت تا در ونیز اقامت کند. ونیزی که درگیر جنگ میان جنوا و پیزا بود.  مارکوپولو با یک کشتی تجاری نظامی سفر می‌کرد. او ناخدای این کشتی بود که به محض ورود به حریم ساحل ونیز در جریان درگیری با دولت جنوا سرنگون شد. مارکوپولو تسلیم شد و سپس به زندان افتاد. او در زندان شرح‌ سفرهایش را برای هم‌بندش (شخصی به نام روستچیلو دا پیزا، یک پاورقی نویس ونیزی!) تعریف می‌کند و پیزا هم آن ها را به شیوه داستان‌هایی که پیشتر می‌نوشته، می‌نویسد. پس از آزادی، مارکوپولو کتاب را منتشر می‌کند و  مدت کوتاهی بعد از انتشار، «سفرهای مارکوپولو» در سرتاسر اروپا به عنوان یک سند معتبر و مهم درباره شرق آسیا مشهور می‌شود.

 

 

  1. سربازان سالامیس

نويسنده: خاویر سرکاس؛ مترجم: محمد جوادی - نیلوفر - 204 صفحه

خاویر سرکاس در کتاب «سربازان سالامیس» هم به محاکمه نظامیان در زمان جنگ داخلی و به طور مشخص گریختن از لحظه‌ی تیرباران یک زندانی نظامی سیاسی و واکاوی سویه‌های مختلف این واقعه‌ی واقعی تاریخی می‌پردازد. برگردان فارسی این کتاب هم در دسترس است.

 

  1. جزیره‌ی شاتر

نويسنده: دنیس لهین؛ مترجم: کوروش سلیم‌زاده - چشمه - 436 صفحه

اثر جنایی‌نویس درجه یک آمریکایی، دنیس لیهان، دیگر رمان جناییِ ژانر زندان است که فیلم اقتباسی آن با بازی لئوناردو دی‌کاپریو از تلوزیون‌ پخش شده و ترجمه فارسی آن هم عرضه شده است. فیلم اقتباسی آن با بازی لئوناردو دیکاپریو هم در بین مخاطبان ایرانی آشنا است.

 

  1. بعد از عروسی چه گذشت

نويسنده: رضا براهنی - موسسه انتشارات نگاه - 112 صفحه

شرح گرفتاری یک آقا معلم ساده‌ است که به یک دلیل واهی به زندان امنیتی ساواک افتاده و تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفته. «آواز کشتگان» و «رازهای سرزمین من» دیگر آثار این نویسنده هستند که فصل‌هایی از آن‌ها ناظر به زندان و شرایط زندانیان سیاسی در دوران گذشته است.

 

12+1- جای خالی سلوچ

نويسنده:محمود دولت‌آبادی - نشر چشمه - 442 صفحه

دولت آبادی کتاب را در زندان ساواک بدون کاغذ و قلم، و تنها در ذهنش نوشته. پس از آزادی، بدون معطلی محمود دولت آبادی طی هفتاد روز با عرق‌ریزی شبانه روزی داستان را روی کاغذ می‌آورد.

 

 

 

 




در تلگرام به اشتراک بگذارید
دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.

امارگیر وبلاگامارگیر سایتتقویم و ساعت